Airmatik valf bloğu arızası belirtileri ve kontrolü
Havalı süspansiyon arızası denince akla ilk olarak körük ve kompresör gelir. Oysa sistemin trafik polisi diyebileceğimiz valf bloğu da arızalanabilir ve belirtileri körük kaçağıyla kolayca karıştırılır. Yanlış teşhis, sağlam bir körüğün gereksiz yere değiştirilmesine neden olabilir. Bu yazıda airmatik valf bloğu arızası belirtilerini ve kontrol yöntemlerini anlatıyoruz.
Valf bloğu ne iş yapar?
Kompresörün ürettiği basınçlı hava önce valf bloğuna gelir. Valf bloğunun içinde her köşe veya aks için ayrı elektrikli valfler (solenoidler) bulunur. Süspansiyon kontrol ünitesi, seviye sensörlerinden gelen bilgiye göre bu valfleri açıp kapatır. Bir köşe alçaksa o köşenin valfi açılır ve hava gönderilir; yüksekse hava tahliye edilir. Kısacası valf bloğu, havanın nereye ne kadar gideceğine karar veren dağıtım merkezidir.
Bazı araçlarda tek bir merkezi valf bloğu bulunur, bazılarında ise ön ve arka için ayrı bloklar ya da amortisör üzerinde ek valfler olabilir. Sistemin genel yapısını airmatik nedir, nasıl çalışır yazımızda bulabilirsiniz.
Valf bloğu arızası belirtileri
- Bir köşe inmiyor: Araç alçaltılmak istendiğinde bir köşe yüksekte kalıyor; valf tahliye için açılmıyor olabilir.
- Bir köşe kalkmıyor: Kompresör çalışıyor ama bir köşe yükselmiyor; havanın o köşeye gitmediğini gösterebilir.
- Gece çökme: Araç akşam düzgün park ediliyor, sabah bir köşe veya bir aks çökük bulunuyor.
- Çapraz çökme: Bir köşe inerken başka bir köşe yükseliyor; valfin içinde hava bir hattan diğerine geçiyor olabilir.
- Kompresör sık ve uzun çalışıyor: Valfte iç kaçak varsa kompresör kaybedilen havayı sürekli tamamlamaya çalışır.
- Tıslama sesi: Valf bloğunun bulunduğu bölgeden, araç dururken hava kaçağı sesi geliyor.
- Gösterge uyarısı: Sistem, valfle ilgili elektriksel bir hata kaydı oluşturabilir.
İç kaçak nedir, neden zor anlaşılır?
İç kaçak, valfin kapalı olması gerekirken havayı tam tutamaması demektir. Hava dışarı kaçmaz; bunun yerine bir köşeden başka bir hatta veya tahliye kanalına sızar. Dışarıdan köpüklü suyla yapılan kaçak testinde iz görülmeyebilir. Bu yüzden iç kaçak çoğu zaman en son akla gelen ihtimaldir. Valfin içindeki contaların sertleşmesi, nem ve kir birikmesi iç kaçağın başlıca sebepleridir.
Basit kontrol adımları
- Dış kaçak testi: Körük, hat bağlantıları ve valf bloğu rakorlarına köpüklü su sıkın. Kabarcık oluşursa kaçak noktası bulunmuş olur.
- Hat ayırma testi: Şüpheli köşenin hattı valf bloğundan ayrılıp tapalanır. Köşe yüksekliğini koruyorsa ve diğerleri çöküyorsa iç kaçak valf tarafındadır. Bu işlem basınçlı sistemde yapıldığı için mutlaka deneyimli bir teknisyen tarafından yapılmalıdır.
- Arıza kaydı okuma: Uygun bir teşhis cihazıyla valfle ilgili elektrik hataları ve sensör değerleri okunur.
- Valf tetikleme: Teşhis cihazı destekliyorsa her valf tek tek açılıp kapatılarak tepkisi gözlenir.
- Elektrik kontrolü: Soket, kablo ve topraklama bağlantıları korozyon açısından incelenir.
Valf bloğunu bozan sebepler
- Kompresör kurutucusu görevini yapamadığında sisteme giren nem
- Aşınan kompresör pistonundan gelen toz ve partiküller
- Su ve tuzlu çamurla temas eden bölgede soket korozyonu
- Yaşla birlikte sertleşen iç contalar
Bu yüzden valf bloğu değiştiğinde kompresörün ve kurutucunun da kontrol edilmesini öneriyoruz. Aksi halde yeni valf de aynı nedenle kısa sürede bozulabilir.
Belirtiye göre olası kaynak
- Hep aynı köşe çöküyor, köpüklü suda kabarcık var: Büyük ihtimalle körük veya hat bağlantısı.
- Çöken köşe değişiyor, dışarıda kaçak yok: Valf bloğunda iç kaçak ihtimali yüksek.
- Bir köşe hiç tepki vermiyor, arıza kaydında elektrik hatası var: Solenoid, soket veya kablo.
- Araç tüm köşelerde yavaş kalkıyor: Önce kompresör ve ana besleme hattı kontrol edilmeli.
Bu liste yalnızca yön göstermek içindir. Kesin teşhis, sistemi bilen bir teknisyenin ölçüm ve testleriyle konulur.
Valf mi, körük mü, sensör mü?
Bir köşenin inmemesi veya kalkmaması seviye sensöründen de kaynaklanabilir. Sensör yanlış yükseklik bilgisi verirse kontrol ünitesi valfe yanlış komut gönderir; valf sağlam olsa bile köşe yanlış seviyede kalır. Sensör belirtileri için seviye sensörü arızası belirtileri yazımıza bakabilirsiniz. Körük kaynaklı belirtiler için de airmatik körük arızası belirtileri yazımız yol gösterici olacaktır.
Sık sorulan sorular
Valf bloğu tamir edilebilir mi?
Bazı modellerde conta ve solenoid yenilemesi mümkündür. Ancak iç gövde aşınmışsa veya ciddi korozyon varsa değişim daha güvenilir sonuç verir.
Valf arızası kompresöre zarar verir mi?
Evet, verebilir. İç kaçak kompresörün sürekli çalışmasına yol açar; bu da aşırı ısınma ve erken aşınma anlamına gelir.
Valf bloğu değişiminden sonra ayar gerekir mi?
Bazı araçlarda değişim sonrası sistemin teşhis cihazıyla kontrol edilmesi ve gerekirse yükseklik ayarının yapılması gerekir.
Valf bloğu ya da başka bir havalı süspansiyon parçası için ürünlerimize göz atabilir, aracınızın bilgileriyle parça sorgulama yapabilirsiniz. Doğru teşhis için servis noktalarımıza uğrayabilir veya 444 4 982'yi arayabilirsiniz.